Bu bilgilendirme makalemiz;
marka ve patent konularında en çok sorulan sorulara cevap niteliğindedir.
Günümüzde marka ile patentin
karıştırılıyor olması ve kulakta dolma bilgilerin çok fazla olması bu makalenin
önemi ortaya koymuştur.
NoktaDanışmanlık olarak 2005 yılından beri marka ve patent konularında hizmet
vermekte ve yüzlerce marka ve patentin tescil sürecinde kazanmış olduğu
tecrübesini siz değerli müşterilerine sunmaktadır.
[url=http://www.noktadanismanlik.net]Marka[/url] ve patent süreçlerinde bir çok yayına ve
karara itiraz süreçlerini yöneten Nokta Danışmanlık Sınai Mülkiyet
davalarında kazandığı başarılarda doğru
yolda ilerlediğini göstermektedir.
Siz değerli müşterilerimizin
tüm marka ve paten süreçlerinde profesyonel ekibimiz ile her zaman yanınızdayız.
MARKA
Marka;
bir işletmenin mal veya hizmetlerini bir başka işletmenin mal veya
hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlayan, kişi adları, sözcükler, şekiller,
harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle
görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla
yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir. Nokta Danışmanlık işletmenize ait markaların
tescil sürecindeki tüm süreçleri takip eder.
Kısacası marka; bir şirketin
ya da kişinin ürettiği ürünleri veya hizmetleri diğerlerinden ayırt etmeye
yarayan işarettir. Sizde ürün ve
hizmetlerinizin diğer rakiplerinizden ayırt etmeye yarayan markanızın
tescilinde Nokta Danışmanlıkla çalışabilirsiniz.
Marka; tüketicinin hangi ürünü
alıp, kullanacağına karar verme aşamasında yönlendirici bir işarettir.
Marka Tescilinin Marka
Sahibine Sağladığı Haklar Nelerdir?
Marka Hakkı, markanın 556
sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre
tescil edilmesi ile elde edilir.
Marka tescili, sahibine
markayı tek başına kullanma hakkı ve izinsiz kullanılmasını önleme yetkisi
verir.
Markanın tescil kapsamına
giren aynı veya benzer mal veya hizmetlerle ilgili olarak karıştırılma ihtimali
olan, tescilli markanın itibarından dolayı haksız avantaj elde edecek veya
tescilli markanın ayırt edici karakterine zarar verecek nitelikteki herhangi
bir işaretin izinsiz kullanımını önleme hakkı verir.
Tescilli bir marka başkasına
devredilebilir, miras yolu ile intikal edebilir, kullanma hakkı lisans konusu
olabilir, rehin verilebilir veya teminat olarak gösterilebilir.
Tescilli olmayan markalar,
markaların tescili ve korunması hakkındaki yasalarla getirilen haklardan ve
korumadan yararlanamazlar.
Marka Çeşitleri:
556 sayılı Markaların
Korunması hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye göre tescil edilecek markaların
çeşitleri:
Ortak Marka
Garanti Markası
Ticaret Markası
Hizmet Markaları’dır.
Ortak Marka: Birden fazla
işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden
ayırt eden markalardır.
Sahipleri:
Bu gruba üye
Tescil için ortak hareket
Yenileme için ferdi başvuru
Teknik yönetmelik
hazırlama
Garanti Markası: Tescil
sahibinin kontrolü altında, farklı işletmelerin ürettikleri mal ve hizmetlerin
ortak özelliklerini, üretim usullerini coğrafi kaynaklarını ve kalitesini
nitelikleri önceden belirlenerek garanti etmeye yarayan işarettir.
Ticaret Markaları: Bir
işletmenin ürettiği veya ticaretini yaptığı malları diğerlerinden ayırt eder.
Hizmet Markaları: Bir
işletmenin sunduğu hizmetleri diğerlerinden ayırt eder.
Marka Hakkı Nasıl Elde Edilir?
Tescil ile (556 Sayılı KHK’nın
6.mad.)
Kullanım ile (TTK 56.mad)
Marka Tescili ve Marka Tescil
Başvurusu
Markaların tescili zorunlu
değildir ancak tescil marka üzerindeki hakları ispatlayan ve marka ihlalini
engelleyen en önemli araçtır. Bu nedenle faaliyette bulunulan bütün ülkelerde
marka tescili önemle tavsiye edilmektedir.
Marka tescili için usulüne
uygun olarak doldurulmuş form dilekçe ile Türk Patent Enstitüsü’ne başvuruda
bulunmak gereklidir. Faks ile yapılan başvurular kabul edilmemekte olup,
başvuruların şahsen, posta veya elektronik imza ile internet ortamında
yapılması gerekmektedir.
Kullanılan markanın belli bir
tanınırlığa ulaştıktan sonra karşılaşacağı riskler dikkate alınarak, markanın
kullanıma başlamadan önce tescil ettirilmesine özen gösterilmelidir.
Sınıflandırma
Markanın üzerinde
kullanılacağı mal ve hizmetlere ilişkin sınıflandırma (Nice Sınıflandırması)
34 mal, 11 hizmet sınıflandırması
Marka örneğindeki şekilli
(figüratifli) unsurların sınıflandırılması (Viyana Sınıflandırması)
Marka Tescili
Günümüzde rekabet, markalar
arasındadır. Markanızı tescil ettirmek suretiyle taklitlerinden ve haksız
rekabetten koruyabilirsiniz.
Başvuru Öncesi Benzerlik
Araştırması:
Tescil talebinde bulunulacak
markanın daha önce başkası adına tescil ya da başvuruya konu olup olmadığı ön
araştırma ile öğrenilebilir. Ön araştırma işlemi ücret karşılığı Türk Patent
Enstitüsü’nden talep edilebileceği gibi, Türk Patent Enstitüsü internet
sitesinden ücretsiz olarak da yapılabilir.
Marka Tescili Elde Etme Hakkı
Kimlere Aittir?
Türkiye Cumhuriyeti sınırları
içerisinde ikamet eden gerçek ve tüzel kişiler,
Türkiye’de sınai veya ticari
faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişiler,
Paris Sözleşmesi’ne veya Dünya
Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması’na üye ülke vatandaşları veya bu ülkelerde
ikamet eden ya da ticari veya sınai faaliyette bulunan gerçek veya tüzel
kişiler,
Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşlarına kanunen veya fiilen marka koruma hakkı veren ülke vatandaşları,
Türkiye’de marka tescili elde
etme hakkına sahiptir.
Marka Tescilini Engelleyen
Temel Sebepler Nelerdir?
Ayırt edici niteliğe sahip
olmayan işaretler,
Aynı veya aynı türdeki mal
veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha önce tescil için
başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan
işaretler,
Tescili talep edilen mal ya da
hizmetler için cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak
belirten işaretler,
Ticaret alanında herkes
tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna
mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adları münhasıran veya esas
unsur olarak içeren markalar,
Tescili talep edilen ürünün
doğal yapısında ortaya çıkan şeklini veya bir teknik sonucu elde etmek için
zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli değerini veren işaretler,
Mal veya hizmetin niteliği,
kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltıcı
nitelikteki işaretler,
Ülke bayrakları, WIPO (World
Intellectual Property Organization / Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı) Uluslar
arası Bürosu’na korunması için iletilmiş olan ordu veya hanedanlık armaları,
ülkelerin ve uluslar arası kurumların damgaları ve amblemleri,
Tarihi ve kültürel değerler
bakımından halka mal olmuş nitelikteki isim, amblem, arma vb. işaretler,
Dini değerleri ve sembolleri
içeren işaret ve adlandırmalar,
Kamu düzenine ve genel ahlaka
aykırı işaret ve adlandırmalar marka olarak tescil edilemez.
Marka Tescil Başvurusunda
Gerekli Belgeler
Bilgisayarda veya Ces Online
Sistem ile doldurulmuş form dilekçe
Marka örneği
Marka başvuru ücretinin
ödendiğine dair belge Türk Patent Enstitüsü’ne teslim edilmesi zorunludur.
Ortak marka veya garanti
markası başvurularında ayrıca yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak
hazırlanmış teknik şartnamenin teslimi gerekmektedir.
İtiraza İlişkin Temel Kurallar
Süreler
Dilekçe
Ücret
Vekaletname
Karara İtirazlar (KHK Madde
47-52)
Başvuru sahibi, Enstitünün ret
kararlarına karşı itiraz sunulabilir. (ret, kısmi ret, ilana karşı yapılan
itiraz kararlarına karşı itirazlar)
İtirazlar Enstitünün kararını
bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde yapılabilir.
Yayına İtirazlar
Üçüncü kişiler, bir markanın
yayınına karşı yapılan itirazlar, markanın yayınından itibaren 3 ay içerisinde
yapılmalıdır.
Markaların Korunması
Marka koruması esas olarak
tescil yoluyla elde edilebilir. Bir markanın tescil ettirilmesi, aynı ya da
karıştırılabilecek derecede benzer bir marka ile anlaşmazlık oluşması halinde
güçlü bir koruma sağlayacaktır.
Tescilli markanın koruma
süresi 10 yıldır. 10’ar yıllık sürelerle yenilemek suretiyle markanın koruma
süresini sonsuza kadar uzatmak mümkündür.
Marka Hakkının Sona Ermesi
Markanın 10 yıllık koruma
süresi sonunda yenilenmemesi,
Marka sahibinin marka
hakkından vazgeçmesi,
Markanın mahkemece hükümsüz
kılınması hallerinde sona erer.
Markanın Hükümsüzlüğü
Tescil tarihinden itibaren 5
yıl süre ile kullanılmayan,
Kullanım sonucu jenerik bir
isim haline gelen,
Kullanım sonucu yanıltıcı bir
nitelik kazanan,
Tescile engel bir durumun
varlığına rağmen tescil edilmiş bulunan
markalar mahkeme kararı ile
hükümsüz kılınabilir.
Markaların Uluslararası
Tescili
Bütün sınai mülkiyet
haklarında olduğu gibi, marka tescili ve koruması da ulusal nitelikli
haklardandır. Dolayısıyla, tescilli bir marka tescilden doğan haklardan sadece
tescil edildiği ülke sınırları içerisinde yararlanabilir. Bu nedenle, diğer
ülkelerde de tescilin sağladığı haklardan yararlanabilmek için markaların
faaliyette bulunulan bütün ülkelerde ayrı ayrı tescili gerekir.
Türkiye 1 Ocak 1999 tarihinden
itibaren markaların uluslar arası tesciline ilişkin Madrid Protokolü’ne taraf
olduğu için Türk vatandaşları, Türkiye’de ikamet edenler veya Türkiye’de ticari
veya sınai bir faaliyette bulunanlar, Türk Patent Enstitüsü aracılığıyla Madrid
Protokolü’ne taraf olan 73 ülkede ve Avrupa Topluluğu Markası (CTM)
başvurusunda bulunabilirler.
Madrid Protokolü çerçevesinde
yapılan başvurular, tescil talep edilen her bir ülkede ayrı ayrı incelenerek
tescil edilip edilmeyeceğine ilgili ülke yasaları çerçevesinde karar verilir.
Dolayısıyla, başvurular tescil talep edilen bazı ülkelerde tescil edilirken
bazılarında reddedilebilir.
Madrid Protokolü çerçevesinde
uluslararası başvuru talebinde bulunabilmek için Türkiye’de tescilli ya da
başvuru halinde bir markaya sahip olunması ve uluslararası başvurunun bu
markayla uyumlu bir şekilde yapılması gereklidir.
Uluslararası başvuru 5 yıl
süre ile ulusal markaya bağımlıdır ve ulusal markanın reddi, iptali ya da
hükümsüzlüğü gibi durumlarda uluslararası tescil iptal edilir.
Marka Hakkının İhlal Edilmesi
Durumunda Geçerli Olacak Cezalar
İlgili mahkemelerce suçun
niteliğine bağlı olarak; hapis, para, işyerinin kapatılması veya ticaretten men
cezaları verilebilir.
Bir buluş için buluş sahibine
verilen bir patent, sınai mülkiyet
haklarından biri olup, buluş sahibinin izni olmadan başkalarının buluşu
üretmesini, kullanmasını veya satmasını belirli bir süre boyunca engelleme
hakkı vermektedir.
Buluş Nedir?
Buluş, teknoloji alanındaki
belirli bir sorunun çözümü olarak tanımlanır. Buluş kavramı patent hukukunun
temelini oluşturur.
Faydalı Model Nedir?
Türkiye’de ve dünyada yeni
olan, sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine koruma sağlayan bir
sistemdir. Faydalı model belgesi verilmesi işlemleri, patent verilmesine oranla
hem zaman hem de masraf açısından daha elverişlidir. Küçük ve orta büyüklükteki
işletmelerin gerçekleştirdiği yeniliklerin, rakiplerce hemen hemen aynısının
yapılarak taklit edilmesi tehlikesi mevcuttur.
Küçük ve orta büyüklükteki bu
işletmelerin, kendi halinde de olsa, bu buluşlarını faydalı model belgesi
vererek korumak, onların ekonomik varlıklarının idamesine hizmet edecektir.
Faydalı model patente göre
daha az maliyetlidir ve daha kısa sürede belgelendirilir.
Bütün Buluşlar Patentlenebilir
mi?
Bir buluşun patentlenebilmesi
için yeni, buluş basamağını içeren ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir.
Ancak, konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlara, bitki veya
hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan
yetiştirilmesi usullerine patent verilmemektedir.
Patent Başvurusu Nasıl
Hazırlanır, Nelere Dikkat Etmek Gerekir?
Patent başvurusu hazırlamadan
önce mutlaka, "Patent/Faydalı Model Başvuru Kılavuzunun" dikkatlice
okunması gerekir. Kılavuza, Türk Patent Enstitüsü’nünwww.tpe.gov.tr internet
sitesinden ulaşabilirsiniz. Bu kılavuz doğrultusunda hazırlanan başvurular
şekli eksiklik aşamasında problemsiz olarak işlem görür. Şekli açıdan eksik
bulunan başvurular düzeltilmesi için başvuru sahibine tekrar gönderilir ve bu
da işlem sürecinin uzamasına yol açan bir faktördür.
Bir Ürünün Patentli Olup
Olmadığı Nasıl Anlaşılır?
Bir ürünün patentli olup
olmadığı, ürün üzerinde patent numarasının belirtilmiş olmasıyla anlaşılır.
Böyle bir ibare yoksa patent veritabanları kullanılarak ürünün patentli olup
olmadığı tespit edilebilir.
Bir ürün üzerinde patent
numarasının belirtilmesi, istemeden oluşabilecek patent ihlali durumlarını
önleyecektir.
Buluşların Patent İle
Korunmasının Amaçları Nelerdir?
Buluşların patentlenmesinin
hem başvuru sahibine hem de kamuya yönelik faydaları bulunmaktadır. Başvuru
sahibi, patent ile buluşu üzerinde belirli bir süre boyunca münhasır haklara
sahip olmakta, böylece araştırma ve geliştirme faaliyetleri süresi boyunca
harcadığı zamanın, emeğin ve ekonomik harcamaların karşılığını alabilmektedir.
551 sayılı KHK’ya göre
buluşlar, başvuru tarihinden itibaren 18 aylık süre sonunda yayınlanır. Böylece
kamu, teknikteki gelişmelerden haberdar olabilmektedir. Ayrıca, önceden çaba ve
zaman harcanmış buluşlar için tekrar yatırım yapılmasının ve zaman
harcanmasının önüne geçilmekte, teknolojik gelişim hızını arttırmaktadır.
Bir Buluşun Patent ile Korunabilmesi
İçin Taşıması Gereken Nitelikler Nelerdir?
Yenilik
Tekniğin bilinen durumunun
aşılması
Sanayiye uygulanabilir olma
Patent Verilemeyecek Konular
ve Buluşlar
Keşifler, bilimsel teoriler,
matematik metotları
Zihni, ticari ve oyun
faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar
Edebiyat ve sanat eserleri,
bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, bilgisayar yazılımları
Bilginin derlenmesi,
düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller
İnsan veya hayvan vücuduna
uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan, hayvan vücudu ile ilgili
teşhis usulleri
Patentle Korunamayacak
Buluşlar
Konusu kamu düzenine veya
genel ahlaka aykırı olan buluşlar
Bitki veya hayvan türleri veya
önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi
usulleri
Patent Başvurusu Nasıl
Yapılır?
Patent başvuruları şahsen ya
da posta yoluyla Türk Patent Enstitüsü’ne yapılabilir. Türk Patent
Enstitüsü’nün web sitesi kullanılarak da online başvuru yapılabilmektedir.
Buluş, başvuru tarihi
itibariyle korumaya alınır.
Patent / Faydalı Model
Başvurusu İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?
Başvuru dilekçesi (TPE
internet sitesinden elde edilebilir, 1 nüsha)
Buluşu açıklayan tarifname (2
nüsha)
Korunması istenilen ve buluşun
yeni olduğu iddia edilen teknik özelliklerini kapsayan istemler (2 nüsha)
Gerekli görülüyorsa buluş ile
ilgili teknik resimler (2 nüsha)
Özet (2 nüsha)
Başvuru ücretinin ödendiğini
gösterir belge aslı (banka dekontu) veya interaktif ödeme belgesi
Patentin Koruma Süresi
İncelemeli patentin süresi 20
yıl, incelemesiz patentin süresi 7 yıl,
faydalı model belgesinin süresi ise 10 yıldır.
Bu süreler başvuru tarihinde
başlar ve bu süreler boyunca buluşunuz korunmuş olur.
Patent Verildikten Sonraki
Aşamalar Nelerdir?
Herhangi bir bildirime gerek
duyulmaksızın koruma süresi boyunca başvuru sahibi Türk Patent Enstitüsü’ne
yıllık ücretleri düzenli olarak ödemek zorundadır.
Yıllık ücret; başvuru tarihi,
vade tarihi olmak üzere ödenmelidir. Ödenmezse 6 aylık süre içinde ek ücretle
birlikte ödenir. 6 aylık süre içinde de ödenmediği takdirde patent alındıysa
patent hakkı sona erecektir.
Başvuru aşamasındaysa, başvuru
geçersiz sayılacaktır.
Korumadan Yararlanacak Kişiler
Kimler Olabilir?
Türkiye Cumhuriyeti sınırları
içinde ikametgahı olan veya sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek veya
tüzel kişiler veya Paris Sözleşmesi hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip
kişiler korumadan yararlanabilir.
Türkiye Cumhuriyeti
uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen patent ve/veya faydalı model belgesi
koruması tanıyan devletlerin uyruğundaki gerçek veya tüzel kişiler de
karşılıklılık ilkesi uyarınca Türkiye’de patent ve/veya faydalı model belgesi
korumasından yararlanılır.
Patentten Gelir Elde Etmek
Mümkün müdür?
Patent sahibi patentini
aşağıdaki şekillerde kullanabilir:
Ürünü sadece kendi üretebilir.
Patent haklarını başka
kişilere devredebilir.
Lisans verme yoluyla patent
haklarından kar payı alabilir.
TPE, başvuru sahiplerine
işleriyle ilgili tavsiye ya da buluşları için maddi destek vermemektedir.
Türkiye’de Alınmış Bir Patent
Başka Ülkelerde de Geçerli midir?
Patentler, alındığı ülkeler
için hak sahipliği doğurur.
Türkiye’de alınmış bir patent
sadece Türkiye içinde sahibine hak sağlamaktadır.
Başka ülkelerde de patent
hakkı elde etmek için, her ülkeye ayrı ayrı başvuruda bulunmak ya da
uluslararası başvuru sistemi olan PCT (Patent İşbirliği Anlaşması) veya
bölgesel başvuru sistemi olan EPC (Avrupa Patent Sözleşmesi) aracılığıyla
başvuru yapılmalıdır.
